توصیه‌هایی در مورد تغذیه و هرم غذایی

تشریح هرم تغذیه

هرم تغذیه عبارت است الگویی که نشان دهنده مقدار و نوع تغذیه برای فرد در یک روز است. 

در این هرم مواد غذایی به شش گروه تقسیم شده‌اند که در هر گروه میزان مصرف با توجه به نیاز بدن، نشان داده شده است. در پایین‌ترین نقطه هرم غلات و برنج و ماکارونی و غذاهایی از این دسته وجود دارند که مقدار مصرف استاندارد آن‌ها شش تا یازده واحد (معادل 30 گرم نان و یا نصف لیوان ماکارونی یا برنج پخته) در روز است. البته این مقدار در نوجوانان و در سنین بلوغ تا چهارده واحد نیز قابل افزایش است. 

در طبقه بالایی، میوه‌ها و سبزی‌ها وجود دارد که سهم آن‌ها در تغذیه روزانه سه تا چهار واحد است (در مورد میوه هر واحد معادل یک سیب 30 دانه انگور نصف انار و در سبزیجات معادل یک گوجه و یا نصف لیوان سبزیجات خام) این گروه نقش مهمی در رساندن پروتئین به بدن دارند. در طبقه بالایی میوه‌ها، گروه گوشت‌ها شامل گوشت ماکیان ماهی‌ها چهار پایان و غلات است.

سهم مصرف این گروه در روز بین یک تا دو واحد (معادل 30 گرم) است. این گروه نقش مهمی در رساندن آهن و پروتئین به بدن دارند. ضمنا در هنگام مصرف، گوشت گوسفند و گاو نسبت به گوشت پرندگان و ماهیان و گوشت این دسته نسبت به حبوبات به علّت وجود اسید آمینه‌های اساسی تقدم دارد. 

در طبقه بعدی لبنیات وجود دارد که سهم مصرف آن‌ها در روز بین دو تا سه واحد است. معروف‌ترین مادّه در این گروه شیر است که مصرف دو تا سه لیوان آن در روز و یا موادّ جایگزین (پنیر، کره، خامه، ماست و...) لازم است. 

درطبقه بعدی شیرینی جات و چربی‌ها قرار دارند که مصرف آن‌ها در روز باید به مقدار کم باشد. هر فرد با پیروی از این هرم، می‌تواند سلامتی جسمی و روانی خود را تضمین نماید. 

افرادی نیز وجود دارند که با مصرف بی‌رویه از یک گروه و یا عدم مصرف از گروه دیگر، دچار بیماری می‌شوند. برای مثال فردی که به‌طور بی‌رویه از گروه غلات استفاده می‌کند، نه تنها دچار چاقی می‌شود، بلکه با وجود بدنی بزرگ، دچار ضعف و کمبود قوای جسمانی می‌شود و یا فردی که در رژیم سخت از گروه غلات استفاده کمی می‌کند، به علّت تأثیر بخشی ویتامین‌های موجود در این گروه در روان (ویتامین‌های گروه ب) دچار پرخاشگری و عصبانیت‌های زود هنگام می‌شود. 

امید است همه افراد جامعه به خصوص جوانان و نوجوانان با پیروی از عادات مناسب تغذیه‌ای به هیچ گونه بیماری روانی و جسمی دچار نشوند. 

توصیه‌هایی در مورد تغذیه

1- به منظور تأمین ایمنی و سلامت غذا، غذای فرآورده شده را استفاده نمایید. 

2- غذا را به طور کامل بپزید. 

3- غذای پخته شده را فوراً مصرف کنید. 

4- غذای پخته شده را با دقت ذخیره کنید. 

5- غذای پخته شده را به منظور مصرف دوباره کاملا حرارت دهید. 

6- از کنار هم قرار دادن غذای خام و پخته جلوگیری کنید. 

7- به طور مستمر دست‌ها را بشویید.

8- کلیه سطوح آشپزخانه را همواره تمیز نگه دارید.

9- غذای مصرفی را از گزند و دسترس حشرات، جوندگان و دیگر حیوانات دور کنید. 

10- از آب سالم استفاده کنید.

چند نکته در مورد اقتصاد و تغذیه

امروزه بخش عمده‌ای از درآمد خانواده‌ها صرف تأمین غذا می‌شود. بنابراین برنامه‌ریزی تغذیه‌ای در خانواده‌ها می‌تواند کمک قابل توجهی در سلامتی اعضا داشته باشد. در این راستا پیشنهادهای زیر می‌تواند مفید واقع شود.

1- بعضی از مواد غذایی در بعضی از فصل‌های سال فروان‌تر و ارزان‌تر و در فصل‌های دیگر کمیاب و گران هستند بنابراین توصیه می‌شود از غذاهایی که نگه داری آن‌ها برای فصل‌های دیگر عملی است، استفاده شود.

2- باید توجه داشت که موادّ غذایی گران‌تر به معنی غذاهای مغذّی نیست.

3- اسراف در تهیه غذا یا استفاده و نگه‌داری مواد غذایی به طور غلط باعث از بین رفتن مقدار زیادی از مواد غذایی در مراحل خرید، نگه‌داری و مصرف می‌شود که باید از آن جلوگیری شود. 

نتیجه گیری

تغذیه علمی است که فراتر از تصور، در زندگی ما کاربرد دارد و کلید سلامتی چه از نظر جسمی و چه از نظر روانی است و همچنین یگانه عامل ایجاد کننده بیماری نیز همین تغذیه (نامناسب) است. اگر به بدن خود نگاه کنیم، خواهیم دید که فقط تغذیه است که باعث رشد و کمال بدن ما شده است، حال با کمی فکر می‌توان فهمید که اگر در این ساختمان آسیب پذیر (بدن) از مصالح نامناسب یعنی تغذیه نامناسب استفاده شود، چه پیش می‌آید؟

بله چنین بدنی یا در همان اول مقاومت خود را از دست داده و یا در روبرو شدن با اولین زلزله یعنی بیماری، خود را بدست بیماری می‌دهد. پس با این استدلال می‌توان نتیجه گرفت که تغذیه است که تندرستی و یا بیماری افراد را مشخص می‌کند. 

همان طور که گفتیم، تغذیه امری است که باید هر روز مورد توجه قرار گیرد زیرا ما به طور معمول حداقل روزی سه بار تغذیه می‌کنیم و این خود نشان دهنده اهمیت تغذیه است. 

تغذیه مناسب تغذیه‌ای است که در آن فرد بتواند تمام مواد مغذّی از پروتئین و ویتامین‌ها گرفته تا کربوهیدرات‌ها و مواد معدنی را به دست آورد.

نه تنها تغذیه و سلامتی با هم مرتبط‌اند، بلکه این دو مورد ضلع سومی هم دارند که آن ورزش است. بله ورزش هم به عنوان امری مؤثر در علم تغذیه حضور دارد و در همه کتاب‌هایی که با این موضوع نگارش یافته‌اند، ورزش هم جایی برای خود دارد. تغذیه باعث تأمین سوخت بدن می‌شود و ورزش و هر فعالیتی از این قبیل هم باعث سوزاندن این انرژی می‌شود. پس می‌توان مشاهده نمود که تغذیه و ورزش رابطه‌ای مستقیم دارند و دو امر جدایی ناپذیرند و اگر ورزش از مثلّث سلامتی (تغذیه، تندرستی،  ورزش) حذف شود، تعادل این رابطه به هم می‌خورد و اینجاست که افرادی چاق می‌شوند و بعضی از لاغری مفرط رنج می‌برند و به طور مشترک به بیماری‌های شناخته شده و ناشناس که همه در اثر سوء تغذیه بوجود می‌آیند، دچار می‌شوند. 

پس نتیجه گیری کلی این است که تغذیه عاملی است که در زندگی همه افراد چه پیر چه جوان چه در بعد روانی و چه در بعد جسمی راه دارد. توجه به این مهم راه‌گشای سلامتی جامعه و عدم توجه هم عاملی برای ایجاد بیماری می‌شود.

گردآورنده: احمد حکیم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • آخرین ویرایش در پنج شنبه, 08 مهر 1395 14:48
  • اندازه قلم

خانواده اسلامی

پایگاه خانواده اسلامی، رهیافتی نو به الگوی خانواده مسلمان و جامعه اسلامی

خانواده اسلامی مهم ترین نقش آفرین در ساختن تمدن نوین اسلامی است. از این رو هدف این مجموعه ارائه الگوی کاملی از خانواده اسلامی به منظور ایجاد، تحکیم و تکامل خانواده در تمامی عرصه ها از طریق ارائه و بررسی رهنمودهای معصومین (علیهم السلام) و سیره عملی ایشان است.

ارتباط با ما